بررسی اثر تاریخ‌ کشت بر ارتفاع،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ تعداد خوشه و طول خوشه ورایتی‌های گندم در شرایط اقلیمی ولایت هرات

الملخص

چکیده

 به‌منظور بررسی اثر تاریخ‌‌‌ کشت بر ارتفاع،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ تعداد خوشه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌‌‌وطول خوشه ورایتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های گندم، تحقیقی به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلاک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال ۱۴۰3 – ۱۴۰۴ در ولسوالی انجیل ولایت هرات اجراء گردید. عامل اصلی شامل چهار تاریخ کشت (پنج عقرب، بیست عقرب، پنج قوس و بیست قوس) و عامل فرعی ورایتی‌های گندم شامل ‌‌‌‌(چنت ۱، کلک و وحدت ۱۵) بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر تاریخ کشت، ورایتی‌‌‌‌‌ها و اثر متقابل تاریخ کشت و ورایتی‌ها بر ‌‌‌‌‌‌‌‌ارتفاع بوته، تعداد خوشه و طول خوشه در سطح احتمال یک فیصد معنی‌دار شد. تاریخ کشت پنج عقرب به‌دلیل کشت زود هنگام، فصل نمویی بیش‌تر‌ و افزایش رشد جسمی بیش از حد، بیش‌ترین ‌ارتفاع و تاریخ کشت بیست قوس به‌دلیل تأخیر در تاریخ کشت و محدود شدن شرایط محیطی،‌ کم‌ترین ارتفاع را داشت. مقایسه اوسط‌های تاریخ ‌کشت نشان داد تاریخ ‌کشت بیست عقرب بیش‌ترین تعداد خوشه و تاریخ‌ کشت بیست قوس کم‌ترین تعداد خوشه را فی متر مربع داشت. نتایج مقایسه اوسط‌های اثر متقابل تاریخ‌ کشت و ورایتی نشان داد که تاریخ کشت بیست عقرب و ورایتی وحدت ۱۵ بیش‌ترین و تاریخ کشت بیست قوس و ورایتی کلک کم‌ترین تعداد خوشه را فی متر مربع داشت. نتایج کلی نشان داد که تاریخ کشت بیست عقرب و ورایتی وحدت ۱۵ به ترتیب به‌عنوان بهترین تاریخ ‌کشت و ورایتی در شرایط اقلیمی ولسوالی انجیل ولایت هرات و مناطق با شرایط اقلیمی مشابه آن را دارا می‌باشد.