فرصت‌ها و چالش‌های تطبیق معیار اول تضمین کیفیت و اعتباردهی در نظام تحصیلات عالی افغانستان

چکیده

تضمین کیفیت در نظام تحصیلات عالی به مجموعه‌ای از راهبردها، فرایندها و اقداماتی گفته می‌شود که به هدف ارتقای مداوم کیفیت آموزشی، تحقیقی، کارکردهای پوهنتون‌ها و اطمینان از انطباق عمل‌کرد نهادهای تحصیلات عالی با استانداردهای ملی و بین‌المللی انجام می‌گیرد. مضاف بر این، معیار اول تضمین کیفیت دربرگیرنده‌ی دیدگاه، مأموریت، اهداف، ارزش‌ها و پلان گذاری استراتژیک است؛ بنابراین سؤال اصلی تحقیق این است که تا چه اندازه اجرای معیار اول تضمین کیفیت شامل دیدگاه، مأموریت، اهداف، ارزش‌ها و پلان گذاری استراتژیک در پوهنتون‌ها و مؤسسات تحصیلات عالی افغانستان با استانداردهای جهانی تضمین کیفیت هم‌راستا بوده و این نهادها تا چه میزان در تحقق مؤثر آن موفق عمل کرده‌اند؟ فرضیه با بهره‌گیری از روش کمی-کیفی و شیوه اسنادی و پرسشنامه این است که علی‌رغم تلاش وزارت تحصیلات عالی، کمبود منابع مالی و فقدان نیروی متخصص در پوهنتون‌های افغانستان در اجرای همه‌جانبه مؤلفه‌های نخستین تضمین کیفیت بر اساس استانداردهای جهانی، مؤثر نبوده‌اند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد معیار اول تضمین کیفیت در بسیاری از پوهنتون‌های افغانستان به‌صورت ناقص اجرا شده است. فقدان اسناد شفاف در اجرای دیدگاه، مأموریت، اهداف و ارزش‌ها و عدم انسجام در پلان گذاری استراتژیک و همچنان فاصله با استانداردهای جهانی، از چالش‌های اصلی است.